Bilmeceler

Bilmece; somut veya soyut bir varlığı, doğadaki herhangi bir nesneyi adını anmadan, onu hatırlatacak, çağırıştıracak, başka şeyleri kısa ve yoğun şekilde anlatarak bilinmesini dinleyene bırakan eğlenceli sözdür.

Bir Milletin folklorunun en önemli öğelerinden biri bilmecelerdir. Bilmeceler, bir halkın zekàsının da düzeyini gösterir. Çünkü bilmecelerin ifadesi, tertip ve düzeni bir zekà ürünüdür.
Türk bilmeceleri bu bakımdan yüksek bir zekàya, dil ve anlatım gücüne delalet etmektedir.
Atasözleri ve deyimler gibi kalıplaşmış sözlerdir. İfade şekli değiştirilemez.

Burada geleneksel Türk bilmecelerinin hepsine yer vermek gibi bir hedef yoktur. Nitekim az da olsa bu yönde yapılmış olan bir çalışmalarımız.

Bilmecelerden maksat eğlenmek, hoş vakit geçirmektir. Bunun için düzenlenmiştir. Fakat dolaylı olarak dikkatli, çabuk anlama ve kavrama yeteneğini geliştirmek: daha açık anlatımla zihin sporu yapmak amacı güder.

Çocukların dünyasında bilmecelerin unutulmaz yeri vardır. Sayısız eğlence araçlarına sahip günümüz çocukları için de geçerlidir. Her türlü bilmece çocukların ilgisini çekiyor.
Bilmece sormayı, bilmece cevaplandırmayı zevkli bir meşguliyet olarak görüyorlar.

Geleneklerimizde bilmece sormanın usülü, yöntemi vardır. Gelişigüzel bilmece sorulmaz ve
cevap istenmez. Bilmece için bir ortam olması gerekir. Cevap verecek olan zorlandığı takdirde ona bazı ipuçları vermelidir.

Safya 1 Sayfa 2

 
1. S o r u l a r

a. Evvelden vardı yiyorduk,
şimdi var yemiyoruz.
yine de ölmüyoruz.

b. Etten kantar
altın tartar.

c. Dünyada en yumuşak nedir ?

d. Bir küçücük mil taşı,
dolaşır dağı taşı.

e. Dünyanın döndüğünü en iyi kim bilir ?

f. Önce dört ayaklı, Sonra iki ayaklı,
sonra üç ayaklı.

1. C e v a p l a r

a. Anne Sütü
b. Kulak
c. Anne
d. Göz
e. Sarhoş
f. "İnsan" Bebeklik, yetişkinlik ve yaşlılık hali

2. S o r u l a r

a. Üstü çayır biçilir
altı çeşme içilir.

b. Karşıdan baktım hiç yok,
yanına vardım pek çok.

c. Canlı kaçar, cansız kovalar.

d. Karşıdan baktım bir kara taş,
yanına vardım dört ayak bir baş.

e. Eğri çınar, yerden alır, gökte yer.

f. On ay yatar, iki ay kalkar,
feneri yakar, etrafa bakar.

2. C e v a p l a r

a. Koyun
b. Karınca
c. At, araba
d. Kaplumbağa
e. Deve
f. Ateşböceği

AĞAÇ, SEBZE VE MEYVE ÜRÜNLERİYLE İLGİLİ BİLMECELER

3. S o r u l a r

a. Uzun uzun uz gider Oğlu kızı düz gider.

b. Mantosu yeşil, entaresi kırmızı
bil bakalım bu kimin kızı.

c. Allah yapar yapısını bıçak açar kapısını.

d. Yeşil tahtın üstünde var bir peri
El uzattım rakip çekti hançeri.

e. Kaftanı kara, gömleği sarı,
Anası yüzlük bir koca karı.

f. Altı deri, üstü deri, içinde bir avuç darı.

g. Hanım içerde saçı dışarda.

h. Kesilen kelle değil, kesen kasap ağlar.

i. Alçacık boylu Kadife donlu.

3. C e v a p l a r

a. Kavak
b. Karpuz
c. Karpuz
d. Gül
e. Kestane
f. İncir
g. Mısır
h. Soğan
i. Patlıcan

4. S o r u l a r

a. Ağaç üstünde kilitli sandık.

b. Ektim beyaz, bitti yaşil
sonra oldu kırmızı meşin.

c. Yer altında sakallı dede.

d. Karşıdan baktım bir yeşil türbe
İçine girdim bin kere tövbe.

e. Minareden attım, yayıldı
Suya düştü bayıldı.

f. Yeşil atlas suya batmaz.

g. Yer altında civcivli tavuk.

h. Alçacık boylu kırmızı donlu.

i. Yeni gelinin fesi, acı gelir nefesi.

4. C e v a p l a r

a. Ceviz
b. Biber
c. Pırasa
d. Isırgan
e. Pamuk
f. Zeytinyağ
g. Patetes
h. domates
i. Biber

TABİAT, EŞYA, ARAÇLARLA VE DİNİ İLE İLGİLİ BİLMECELER

5. S o r u l a r

a. Elsiz ayaksız kapıyı açar.
b. Yere kızar, ğöğe çıkar akıllınız belki çözer.

c. Ninemin etekleri, Süpürür sokakları.

d. Yağmurlu havada göz kırpar.

e. Gökte gördüm köprü, rengi yedi türlü.
f. Parasını el alır dumanını yel alır.

g. İnim inim inler cümle alem dinler.

h. Zenginin elinde fukaranın dilinde.

5. C e v a p l a r
a. Rüzgar
b. Su
c. Rüzgar
d. Şimşek
e. Gök kuşağı
f. Sigara
g. Davul
h. Para

6. S o r u l a r

a. Doksan dokuz cemaat iki müeezzin bir imam.
b. Dışı dolu içi yok, dayak yer suçu yok.

c. Yapan satar, alan kullanmaz, kullanan hiç bilmez.
d. Hasretleri kavuşturur, dargınları barıştırır.

e. Kaş ile gözden yakın, söylenen sözden yakın.
f. Bir baş bin başı devirir.

g. Nar tanesi nur tanesi bu dünyanın bir tanesi.

h. Gökten bir elma düştü, oniki parçaya ayrıldı on birini yediler, birine hayır dediler.

6. C e v a p l a r
a. Tesbih
b. Top
c. Tabut
d. Bayram
e. Ecel
f. İmam, cemaat
g. Kàbe
h. Ramazan ayı

ÇEŞİTLİ

7. SORULAR

1. Ateşten yaratılmış, insanları şaşırtmış.

2. Üç üç üç daha kaç eder?

3. Türkiyede iki tane insanda bir tane.

4. Kırılınca sevilen şey nedir?

5. Hakimle hakem arasında ne fark vardır?

6. İki iki daha ne zaman beş eder?

7. Hz. Adem'in sahip olamadığı, ama çocukların sahip olduğu şey nedir?

8. O odanın içinde, oda onun içinde.

9. Kral ölünce oğlu ne olur?

10. Kaleci ile kedi arasındaki fark nedir?

11. İneğin içtiği süt ne renktir?

12. Hangi havada yağmur yağmaz ?

13. Japon, ne zaman "Hoşçakal" der?

7-CEVAPLAR

1. şeytan
2. 333
3. boğaz
4. rekor
5. hakim içeri, hakem dışarı atar
6. hiç bir zaman
7. Anne-Baba
8. ayna
9. yetim olur
10. kedi tuttuğunu, kaleci tutamadığını yer
11. inek süt içmez
12. oyun havasında
13. Türkçe öğrendiği zaman