HAZRET-I ALI'NIN OGLUNA NASIHATLARI

Sevgili Peygamberimizin (a.s.m.) amcasioglu, torunlarinin babasi ve ilk Müslüman çocuk serefine sahip olan Hazret-i Ali (r.a.) Hicretten 22 yil önce 600 tarihinde Mekke'de dünyaya geldi. 661 yilinda Kufe'de vefat etti. Ilim ve hikmet dersini bizzat Peygamberimizden aldi.

Hazret-i Ali Efendimiz, herkesçe cesaret ve kahramanligiyla taninsa da, onun en büyük vasfi ilmi, takvasi, dirayeti, veciz ve özlü konusmasidir. "Ben ilmin sehriyim, Ali ise kapisidir" hadis-i serifi, Hazret-i Ali'nin ilminin üstünlügünü göstermesi bakimindan dikkat çekicidir. Halifeligi döneminde valilere gönderdigi emirnameler, yüzyillar boyu bütün Müslüman idarecilerin kilavuzu olmus, bu mektuplar elden ele, dilden dile dolasmistir.

Hazret-i Ali'nin en kalici ve zamanimiza kadar gelen en güzel ögüt ve nasihatlari oglu Hazret-i Hasan'a verdigi ögütlerdir. Hazret-i Ali'nin hutbe, mektup, emirname ve özlü sözlerinin yer aldigi basta Nehcü'l-Belaga olmak üzere, onun hakkinda yazilan birçok kitapta ogluna verdigi bu ögütler, esasta ayni olmak üzere, farkli ifade ve rivayetlerle derlenmis, biraraya getirilmis; Hazret-i Hasan'in sahsinda bütün ümmetin istifadesine arz edilmistir.

Hazret-i Ali'nin bütün ögütleri ve güzel sözleri süphesiz bu kitapta yer alanlardan ibaret degildir. Biz bu ögütleri basta 450 sayfalik Nehcü'l-Belâga olmak üzere, eski dergi koleksiyonlarindan da derledik. Anlasilmasi ve istifadeye kolaylik saglamasi için de bazi sadelestirmelerde bulunduk.

Hayatimin son anlarindayim

Ey ogul!

Hayatimin son demlerindeyim. Günden güne zayifliyorum. Onun için sana bu ögütleri bildirmekte acele ediyorum. Çünkü düsündügüm bütün seyleri sana söylemek için firsat bulamadan ecelimin gelmesinden, vücudum gibi hafizamin da zayiflamasindan, heva ve heveslerin veya dünya fitnelerinin benim nasihatimdan önce kalbine hâkim olmasindan; bunun neticesi olarak da huysuz bir ata benzemenden endise ederek sana nasihatimin bir kismini yaziyorum.

Iyi insanlarin izini takip et

Ey ogul!

Benim bu vasiyetimden edinecegin seylerin en hayirlisi, Allah'tan korkup Ona siginmak, Onun sana farz kildigi seyleri yerine getirmek, ecdadinin ve geçmis iyi insanlarin izini takip etmektir.

Ecdadini örnek al

Ey ogul!

Simdi sen kendi nefsine nasil güven ve itimatla bakiyorsan, senden önce gelip geçen ecdadin da ayni sekilde kendilerine güveniyorlardi.

Simdi sen nasil düsünüyorsan, onlar da öyle düsünüyorlardi. Fakat neticede iyi  ve dogru seyleri tuttular, vazifelerini noksansiz yapmaya çalistilar.

Iste onlarin neticede vardiklari seyi ve takip ettikleri yolda gitmek istiyorsan, onlarin bastan takip ettikleri yolu aynen takip et. Fakat bu süphelerini çogaltmak ve düsmanlarini arttirmak için degil, dogruyu ve hakikati anlayip ögrenmek için olsun.

Allah'a sigin

Ey ogul!

Her hususta önce Allah'a sigin, Ondan basari dile. Seni süpheye düsürecek veya bir kötülüge itecek seyleri terk et.

Kalbinin bütün kötülüklerden duruldugunu, fikirlerinin toplandigini ve tek arzunun hakikat oldugunu görünce sana söyledigim hususlari düsünmeye basla.

Sayet bunlara sahip olduguna emin degilsen, karisik mevzulara girme. Aksi halde önünü göremeyen adam gibi olursun ki, her an içinden kurtulmasi zor olan çukurlara, uçurumlara düsersin.

Böylece karanliklar içinde, zulmetler arasinda bogulup mahvolmaya mahkûm olursun.

Önünü görmeden yürümek ve her an uçurumlara yuvarlanmak tehlikesiyle karsi karsiya kalmak ise, Islâmi ögrenmeye çalisanlara yakismaz.

Her sey Onun elinde

Ey ogul!

Bu tavsiyelerimi dinle ve anla.

Her canlinin ölümünü elinde tutan kim ise yasamasini elinde tutan da Odur.

Varliklara can verip yasatan kim ise öldürecek olan da Odur.

Zenginleri fakir, fakirleri zengin yapan yine Odur.

Her türlü belayi ve hastaligi veren de O, sifa ve devasini veren de Odur.

Dünya tasiyla, topragiyla, rengiyle, sekliyle, agaçlariyla ve meyveleriyle Onundur, Onun takdiri üzerine hareket etmektedir.

Ahiret Cennetiyle, Cehennemiyle ve bizim bilmedigimiz daha birçok seyleriyle Onundur.

Herseyi Allah'tan bil

Ey ogul!

Bu hususta birinin bilmedigini görünce onu, cehaletine say. Ilimde ne kadar ilerlersen, bilmedigin birçok sey süphesiz, yine bulunacaktir. Zira düsünme ufkunun disinda, görme gücünün çok ilerisinde bulunan nice seyler vardir.

Allah bazi seyleri sana ögretmisse, onu kendi gücünle meydana getirip kazandigini zannetme. Çünkü sen, seni yaratan, riziklandiran ve seni en güzel bir surette meydana getiren Ulu Yaraticiya sigin.

Ibadetin Onun için, askin Onun için, korkun ve sevgin Onun için olsun.

Peygamberi önder olarak al

Ey ogul!

Peygamberin Allah hakkinda bildirdigini hiç kimse bildirmedi ve bildiremez. Onu bir önder ve kurtulus ordusunun kumandani olarak kabul et.

Allah'in rizasini ara

Ey ogul!

Ilâhî kudret karsisinda kendi küçüklügünü ve zayifligini düsünerek hareket et.

Onun karsisinda acizligini ve güçsüzlügünü düsün.

Her hususta Ona ihtiyacin vardir. Ona yönel, rizasini dile.

Cezasindan kork. Emirlerini yerine getirmeye çalis. Çünkü O iyilikten baskasini emretmez.

Yasaklarindan kaçin, çünkü O kötülükten baskasini yasaklamaz.

Daha iyi bir yerde konaklamak isteyen kervan gibisin

Ey ogul!

Dünyanin ve içinde bulunan her seyin baska bir yere göç edecegini, âhireti ve orada insanlar için hazirlananlari bildirdim.

Bunlar hakkinda senin ibret alman için bazi misaller verdim. Bu misallerle senin kurtulusunu ümit ettim.

Dünyayi bütün halleriyle bilen kimse, kervanin içindeki bulunan bir yolcuya benzer ki, devamli rahati, temizligi, havasi daha iyi olan bir yerde konaklama hazirligindadir.

Bunun için yolculugun her türlü zorluk ve sikintilarini, arkadaslardan ve maldan ayrilma iztiraplarini göze almis bulunmaktadir. Çünkü o gittigi yerde daha iyi bir mesken bulacagindan emindir.

Oralarda eski elemlerden hiçbirini görmeyecegini, rahat ve saadet içinde yasayacagini seksiz süphesiz bilmektedir.

Onun için kendisini buraya ulastiran ve eski yerinden daha iyi bir yer bahseden Birisinden baska düsüncesi yoktur.

Dünyada kendisine verilen nimetlerle magrur olup sonunu düsünmeyen kimse ise, çok verimli bir topraktan, verimsiz, kiraç bir topraga göç etme mecburiyetinde kalan bir kervana benzer ki, onun için bu göçten daha feci bir sey düsünülemez.

Herkesi kendin gibi bil

Ey ogul!

Kendini baskalari için ölçü kabul et. Diger insanlari tipki kendin gibi tut.

Kendi nefsin için istedigin seyi baskalari için de iste.

Kendi nefsin için sevmedigin seyi baskalari için de sevme.

Kendine iyilik yapilmasini istedigin gibi baskalarina da iyilik et.

Baskalarinda kötü gördügün seyi kendin için de kötü gör.

Baskalarina yaptigin sey kadar sana da yapilirsa ona razi ol. Yaptigindan fazlasini isteme.

Sana söylenmesini istemedigin seyi sen de digerlerine söyleme.

Baskalarinin seni nasil görmesini istiyorsan, sen de baskalarini öyle gör.

Kendini begenme

Ey ogul!

Kendini begenmek kesinlikle dogru degildir.

Kibir kalbin âfetidir.

Bütün gücünle çalis, malini senden sonra gelecek mirasçilar için hazirlayip biriktirme. Allah için bagislanacak yerlere dagit.

Arzu ettigin bir seyi elde edersen onu kendinden bilme.

Allah'a sükret ve Ondan her zaman kork.

Gücünün yetmedigi seylere karisma

Ey ogul!

Önünde, seni âhirete götürecek uzun bir yol ve sikintili günler var.